آیا هوش مصنوعی گرایش سیاسی دارد؟
تحقیقی منتشرشده در PLOS ONE نشان داده که برخی مدلهای زبانی بزرگ (LLM) هنگام پاسخ به پرسشهای سیاسی، تمایل به نمایش دیدگاههای چپگرایانه دارند.
اما آیا این به معنای سوگیری سیاسی هوش مصنوعی است؟
طراحی پژوهش
در این مطالعه ۲۴ مدل مختلف از جمله:
- GPT-4
- GPT-3.5
- Gemini
و چند مدل متنباز بررسی شدند.
پژوهشگران از ۱۱ آزمون سیاسی استفاده کردند و هر آزمون را ۱۰ بار اجرا کردند تا پایایی نتایج افزایش یابد.
یافتههای کلیدی
بیشتر مدلها گرایش خفیف به سمت چپ نشان دادند.
مدلهای پایه (قبل از آموزش تکمیلی) عمدتاً بیطرف بودند.
با افزودن دادههای جهتدار میتوان مدلهایی کاملاً چپگرا یا راستگرا ساخت (LeftWingGPT / RightWingGPT).
این نشان میدهد که سوگیری سیاسی عمدتاً در مرحله fine-tuning و تنظیم انسانی مدلها ایجاد میشود.
چرا اهمیت دارد؟
مدلهای زبانی به منابع اصلی پاسخگویی تبدیل شدهاند.
اگر این ابزارها چارچوب سیاسی خاصی بازنمایی کنند، ممکن است:
- بر افکار عمومی اثر بگذارند
- قطبیسازی را تقویت کنند
- یا جهتگیریهای سیاسی را تقویت نمایند
از منظر شناخت اجتماعی، مسئله اصلی نه «هوشمندی» بلکه چارچوبدهی اطلاعات است.
جمعبندی
هوش مصنوعی ذاتاً سیاسی نیست؛
اما دادههایی که با آن آموزش میبیند، میتوانند گرایش تولید کنند.
بنابراین، شفافیت در دادههای آموزشی و روشهای تنظیم مدلها اهمیت حیاتی دارد , سوگیری سیاسی هوش مصنوعی امری ممکن در اکثریت مدل هاست.